Adam PaczynaDzięki inicjatywie Instytutu Pileckiego odsłonięto we wtorek 15 sierpnia w Markach tablicę upamiętniającą zarówno to wydarzenie, jak i samą rodzinę Banaszków. W uroczystym odsłonięciu wzięli udział bliscy, społeczność lokalna Marek i zaproszeni goście. O odpowiednią oprawę uroczystości zadbał 62 Szczep Harcerski „Gaudium” im. Króla Bolesława Chrobrego wystawiając wartę honorową oraz dh. Ada Stodulska i dh Kalina Nowaczek zapewniając muzyczne tło całości.
Dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski przypomniał, że tablica powstała w ramach projektu „Zawołani po imieniu” i przedstawił różnice między tym uhonorowaniem a odznaczeniem nadawanych przez izraelski instytut Yad Vashen: – Liczba Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Dyrektor wskazał, że „Zawołani po imieniu” są projektem skoncentrowanym na ofiarach czy też na Polakach, którzy zostali zamordowani za pomoc Żydom.
Nazwa projektu „Zawołani po imieniu” nawiązuje do wiersza Zbigniewa Herberta „Pan Cogito o potrzebie ścisłości”, wzywającego do precyzyjnego policzenia ofiar „walki z władzą nieludzką”. Instytut Pileckiego rozpoczął projekt 24 marca 2019 roku w Sadownem – w Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.
Projekt poświęcony jest tym, którzy oddali życie za pomoc żydowskim sąsiadom. Zadaniem naukowców jest przeczesywanie archiwów, aby odnaleźć zapomniane historie i przywrócić je lokalnym społecznościom. Bohaterów upamiętniają zaś kamieniami z tablicami w miejscach zdarzeń.
