Bezpieczny ZHR

Celem niniejszych Standardów jest lepsza ochrona wychowanków ZHR przed przemocą. 

Stosowany w ZHR system wychowywania, szkolenia, przyznawania stopni instruktorskich powoływania na funkcje pozwalają założyć, że instruktorki i instruktorzy to ludzie ideowi, oddani wychowaniu dzieci oraz młodzieży w duchu Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego. Również dobór personelu wspierającego działalność harcerską dokonywany jest w sposób pozwalający na wcześniejsze poznanie i zweryfikowanie osób, a następnie dopuszczenie do takiej działalności wyłącznie osób niestwarzających niebezpieczeństwa dla wychowanków. Nie znaczy to jednak, że można w sposób całkowicie pewny wykluczyć wystąpienie w związku z działalnością prowadzoną przez ZHR negatywnych zjawisk związanych z przemocą, w tym przemocą seksualną (bądź też z tzw. nadużyciem zaufania). 

Należy też mieć na uwadze, że duże zaufanie, jakim często zuchenki, zuchy, harcerki i harcerze darzą swoich drużynowych, i instruktorki i instruktorów, sprzyja ujawnianiu im trudnych doświadczeń z innych środowisk (w tym rodzinnych, szkolnych, środowiska lokalnego).

Opisana wyżej przemoc, w tym przemoc seksualna, dokonywana w stosunku do jakiejkolwiek osoby (niezależnie od jej wieku), zawsze jest nieakceptowalna i powinna powodować reakcje opisane w niniejszych Standardach. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy przemocy, przemocy seksualnej lub innych zachowań o charakterze seksualnym doświadczą osoby, które nie ukończyły 15 roku życia.

Sfera cyfrowa powinna być przedmiotem naszej szczególnej, oddzielnej troski. To, co dzieje się w Internecie, choćby na kanałach społecznościowych naszych środowisk harcerskich, jest istotnym i coraz ważniejszym obszarem oddziaływania wychowawczego. Narzędzia cyfrowe są częścią życia obecnych nastolatków oraz mogą być ogromnym ułatwieniem w pracy harcerskiej, ale generują też swoiste ryzyka – stąd konieczność monitorowania sytuacji i dobrego przykładu kadry, od stosowania odpowiedniego języka oraz netykiety, po zapobieganie takim niedozwolonym zjawiskom, jak korzystanie z pornografii, cyfrowy mobbing, stalking, sexting, wykluczenie z określonych grup czy chatów aż po zjawiska przemocy seksualnej w świecie cyfrowym. 

Czytając niniejsze Standardy należy mieć świadomość tego, że z uwagi na specyficzną i delikatną ich tematykę, nie sposób opisać w precyzyjny sposób wszystkich możliwych sytuacji i zasad postępowania. W kwestii stosowania Standardów i postępowania w przedmiotowej sferze, kluczowy jest rozsądek oraz stawianie na pierwszym miejscu dobra i bezpieczeństwa wychowanków.

Przemoc to intencjonalne działanie lub zaniechanie jednej osoby wobec drugiej, które wykorzystując przewagę sił narusza prawa i dobra osobiste jednostki, powodując cierpienie
i szkody. 

Przemocą seksualną jest każda sytuacja, w której osoba starsza – zachowując się wobec dziecka seksualnie – używa go do budowania swojego poczucia wartości i mocy oraz dostarczenia sobie przyjemności. To oznacza, że nasze zaniepokojenie oraz reakcję powinny wywoływać bardzo różne zachowania, które nie zawsze będą w prosty sposób kojarzyły się  z pedofilią, ale które same w sobie mogą mieć negatywny, a nawet druzgocący wpływ na dzieci i młodzież, nawet jeżeli nie będą one miały formy przemocy rozumianej jako uczynienie czegoś wbrew woli osoby poddanej danemu działaniu, ale także, gdy będą one przybierały formę nadużycia zaufania lub jakiejś formy manipulacji. Oznacza to zarazem, że sprawcami mogą być nie tylko osoby dorosłe – zdarzają się sytuacje, w których to dzieci krzywdzą inne dzieci. 

Czyn zabroniony to zachowanie o cechach opisanych w przepisach prawa karnego. Czyn karalny to czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo.

Incydent jest w Standardach rozumiany jest jako przemoc lub przemoc seksualna, której ofiarą jest małoletni.

W Standardach jest mowa o „małoletnich”, „dzieciach”, „podopiecznych” i „wychowankach”, przez których rozumie się osoby, które nie ukończyły 18 roku życia, a także inne osoby, które z uwagi na swój stan zdrowia nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych i mogą nie mieć należytego rozeznania sytuacji.

Metoda harcerska jest szczególną metodą wychowawczą: różnice wieku między wychowawcami a wychowankami są relatywnie nieduże, zaś cały proces opiera się na bezpośredniości, braterstwie i zaufaniu. 

Z tego powodu pewnych rzeczy nie da się – lub nie warto – w tych Standardach formalizować lub zerojedynkowo rozstrzygać. Słuszna zasada „safe from harm”, będąca podstawą wszystkich tego rodzaju polityk organizacji wychowawczych, nie powinna zatem zamienić się w „harm from safe”. Innymi słowy, rzecz w tym, żeby wprowadzając niniejsze zasady, nie zagrozić temu, co
w harcerskiej metodzie wychowawczej jest użyteczne oraz cenne. 

Jednocześnie musimy mieć świadomość, że osobista, bezpośrednia relacja może budować sprzyjające warunki dla potencjalnego sprawcy. W ostatecznym rozrachunku najważniejsza będzie zawsze wrażliwość i dojrzałość instruktorek oraz instruktorów ZHR oraz świadomość, że zazwyczaj lepiej i bezpieczniej dla naszych wychowanków będzie przesadzić z ostrożnością, niż jej nie docenić. 

W przypadku dzieci i młodzieży, sfery płciowości i relacji z innymi ludźmi nie należy pozostawiać samej sobie. Sfera ta powinna być obszarem harcerskiego oddziaływania wychowawczego tak, by ukazać naszym wychowankom wzorce budowania prawidłowych relacji z drugim człowiekiem, z uwzględnieniem jego podmiotowości, sfery uczuciowej oraz wartości określonych w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim.

Z tego powodu niniejsze Standardy należy traktować jako element szerszego systemu, którego zasadniczymi elementami są: system wartości i podstawy wychowania zapisane w Prawie Harcerskim i Przyrzeczeniu Harcerskim oraz podstawowych dokumentach ZHR, system szkoleń instruktorskich ZHR, Procedura kryzysowa oraz działanie odpowiednich zespołów kryzysowych przy naczelnictwie i wybranych okręgach ZHR. 

• Nietykalność cielesna i bezpieczeństwo dziecka są zasadą kardynalną. Jakakolwiek, również dopuszczana przez niniejsze Standardy (i wymieniona poniżej) forma kontaktu fizycznego, może mieć miejsce jedynie za zgodą dziecka. W każdym przypadku powinna być respektowana i szanowana jego godność, intymność i prawo do prywatności. 
• Każda instruktorka, każdy instruktor, każda osoba pełniąca jakąkolwiek funkcję i każdy członek personelu zatrudnianego przez ZHR ma obowiązek reagować adekwatnie w celu ochrony dziecka zawsze, gdy okoliczności mogą wskazywać na to, że może ono być, jest lub było ofiarą przemocy seksualnej, mogła być naruszona jego godność, intymność, prawo do prywatności, lub podejmowane były wobec niego inne zakazane lub niebezpieczne zachowania.
• Wchodzenie w jakikolwiek kontakt dotykowy z dzieckiem musi iść w parze z najdalej posuniętą roztropnością i rozwagą. Niedopuszczalna będzie każda forma kontaktu fizycznego w sytuacji sam na sam z wychowankiem, która będzie inna, niż opisana poniżej forma bezpiecznego kontaktu fizycznego, dokonywana za zgodą wychowanka. Oznacza to np. że pomoc w czynnościach higienicznych wobec młodszych dzieci (najczęściej zuchenek lub zuchów) powinna zawsze odbywać się w dyskretnej obecności przynajmniej dwójki wychowawców. 
• Jedyne wyjątki od powyższej zasady niedopuszczenia kontaktu fizycznego sam na sam
  z wychowankiem to następujące formy bezpiecznego kontaktu fizycznego podejmowane bez celu ani kontekstu seksualnego:
  • poklepanie po ramionach lub plecach, 
  • uścisk dłoni lub przybicie sobie „piątki”, 
  • delikatne objęcie na powitanie, 
  • dotykanie rąk, ramion czy barków, 
  • trzymanie się za ręce w czasie modlitwy, obrzędów w kręgu, zabawy czy dla uspokojenia małoletniego w sytuacji wzburzenia emocjonalnego,
  • trzymanie za ręce małych dzieci w czasie spaceru,
  • przypadki, w których kontakt fizyczny jest podejmowany wyłącznie w celu ratowania życia lub zdrowia wychowanka lub innych osób, w sytuacji powstania bezpośredniego zagrożenia dla ich życia lub zdrowia, a kontakt fizyczny polega wyłącznie na odparciu zagrożenia i nie ma formy ani podtekstu seksualnego ani uczuciowego.
• Ważne jest zapewnienie intymności w umywalniach, pod prysznicami czy na kąpielisku, co może być wyzwaniem szczególnie w warunkach obozowych. Warunki obozowe nie usprawiedliwiają jednak stawiania dzieci w sytuacjach, które mogą być dla nich krępujące. Należy zadbać o komfort każdego uczestnika, zgodnie z jego potrzebami. Szczególnie ważne jest zadbanie o kwestie związane z dojrzewaniem płciowym, np. sytuacja pierwszej menstruacji w warunkach obozowych. 

Co do zasady, osoby dorosłe nie powinny spać w tych samych pomieszczeniach lub namiotach co wychowankowie. W wyjątkowych sytuacjach jest to możliwe, jeśli w danym pomieszczeniu śpi więcej niż jedna osoba dorosła, jak również w odniesieniu do kadry (w komendach).

Jeżeli konieczne jest indywidualne spotkanie z wychowankiem – np. w ramach pracy nad próbą, stopniem czy sprawnością – należy zadbać, żeby inni członkowie kadry byli o tym spotkaniu poinformowani, a warunki pozwalały na możliwą transparentność (np. uchylone drzwi, podniesiona poła namiotu). Podobna zasada powinna dotyczyć np. wizyty u obozowej pielęgniarki/lekarza: ktoś z kadry powinien być blisko, przy zachowaniu niezbędnej intymności badania. 

• Niedopuszczalny jest podtekst seksualny w jakichkolwiek zajęciach, grach, zabawach, gawędach czy elementach fabularnych, a także w komunikacji kanałami zdalnymi, w tym cyfrowymi.
• Sfera cyfrowa powinna być przedmiotem naszej szczególnej, oddzielnej troski. Niedozwolony jest cyfrowy mobbing, stalking, sexting, wykluczenie z określonych grup czy chatów aż po zjawiska przemocy seksualnej w świecie cyfrowym. 
• Niedopuszczalne jest udostępnianie, umożliwianie kontaktu wychowanków lub tolerowanie dostępu wychowanków do jakichkolwiek treści o charakterze pornograficznym lub erotycznym, a także związanych z przemocą wobec ludzi lub zwierząt, niszczeniem mienia, stosowaniem środków, których używanie jest niezgodne z Prawem Harcerskim, postępowaniem niezgodnym z Prawem Harcerskim.
• Zabronione są jakiekolwiek relacje romantyczne z wychowankami.
• Przykłady zachowań nieodpowiednich:
  • wszelkie formy okazywania niechcianej czułości,
  • pełne i mocne uściski i objęcia, tzw. „niedźwiadki”,
  • dotykanie piersi, pośladków i okolic intymnych,
  • dotykanie, klepanie w uda lub kolana, łaskotanie lub „mocowanie się” w silnym objęciu,
  • obejmowanie małoletniego, stojąc za jego plecami,
  • sadzanie na kolanach/siadanie na kolanach,
  • wszelkie formy masażu,
  • całowanie, w szczególności w usta, 
  • kładzenie się albo spanie obok małoletniego,
  • okazywanie czułości w miejscach wyizolowanych, np. łazienki, ubikacje, prywatne pokoje,
  • komplementowanie odnoszące się do rozwoju fizycznego (w wymiarze seksualnym), 
  • nawiązywanie z małoletnim słownych, tekstowych, fizycznych, wizerunkowych relacji romantycznych, zarówno bezpośrednio, jak i za pomocą środków komunikowania się na odległość. 
• Niewłaściwe będą zatem niektóre „kolonijne” integracyjne gry i zabawy ogniskowe, np. „samolocik”, „zróbmy kółka dwa”, „co może zrobić ta ręka?”, „buziak na noc w kręgu”, „misie dwa” itp. Kadra nie powinna również brać udziału w innych zabawach czy grach wymagających użycia bliskiego kontaktu i siły fizycznej, np. „Stella” lub podobne, przy czym nie oznacza to zaniechania nadzoru nad takimi zajęciami – taki nadzór powinien być sprawowany dla dobra i bezpieczeństwa wychowanków.
• Niepożądane są wszelkie inne zachowania, które mogą zostać uznane za nie mieszczące się w powszechnie przyjmowanych standardach okazywania sympatii podopiecznym lub wychowankom, np. indywidualne wręczanie specjalnych podarunków w sekrecie, których przyznanie nie jest wynikiem postępów wychowawczych podopiecznego i nie są one związane z metodą harcerską.
• Niewłaściwe będą też wszelkie interakcje w wychowankami, na które nie ma przyzwolenia jego rodziców lub opiekunów prawnych, zarówno w zakresie typu aktywności, jak i np. przyjmowania prezentów, nawet jeśli nie mają nic wspólnego z obszarem seksualności. 
• Do form przemocy względem wychowanka należą także wszelkie zachowania, które ukazują wyższość jednej osoby nad drugą – brak szacunku do czyjejś pracy (np. nad porządkiem czy umundurowaniem), wydawanie poleceń, których wykonania nie można odmówić (lub grożenie karą za ich niewykonanie), zmuszanie do wykonywania określonych czynności – jedynymi wyjątkami w tym zakresie są polecenia określonego postępowania w celu ratowania zdrowia lub życia, zapobiegania niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia, zapobiegania naruszenia przepisów prawa. Zgodnie z Konwencją Praw Dziecka, każda osoba poniżej 18. roku życia ma prawo do wyrażania zdania i otrzymania informacji we wszystkich sprawach jej dotyczących, bycia wysłuchanym oraz do odpoczynku. 

• Relacje pomiędzy naszymi wychowankami są bardzo istotne dla ich wychowywania i kształtowania umiejętności życia w społeczeństwie, w związku z czym są one w centrum zainteresowania i oddziaływania wychowawczego drużynowych, instruktorek i instruktorów ZHR. Relacje te powinny być zgodne z Prawem Zuchowym (w przypadku zuchenek i zuchów) lub Prawem Harcerskim (w przypadku harcerek, harcerzy, wędrowniczek i wędrowników).
• Relacje pomiędzy małoletnimi powinny cechować się życzliwością, szacunkiem, otwartością na drugiego człowieka, poszanowaniem jego indywidualności, intymności, nietykalności fizycznej. 
• W zachowania małoletnich względem innych małoletnich oraz osób dorosłych niedozwolona jest przemoc, przemoc seksualna, przemoc psychiczna, mobbing, używanie wulgaryzmów, przedmiotowe traktowanie oraz brak szacunku.
• Małoletni mający poczucie doznanej krzywdy ze strony innych małoletnich może zgłosić ten fakt każdemu z instruktorek i instruktorów ZHR. Ich obowiązkiem jest podjęcie natychmiastowych działań zaradczych, adekwatnych do sytuacji. W przypadku agresji fizycznej należy przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom zdarzenia i udzielić pomocy osobie, która poniosła obrażenia. 
• W przypadku wystąpienia sytuacji opisanej w poprzednim punkcie, należy podjąć działania wyjaśniające, co powinno być dokonane przez drużynową/drużynowego, instruktorkę lub instruktora ZHR kierującego jednostką, do której należy małoletni zgłaszający incydent lub krzywdę. W razie potrzeby w stosunku do osoby winnej nieprawidłowego zachowania może zastosować adekwatną karę przewidzianą w Statucie ZHR.
• W przypadku stwierdzenia okoliczności świadczących o poważnym problemie wychowawczym (tzw. “demoralizacji małoletniego”), np. dopuszczeniu się czynu zabronionego, używaniu alkoholu lub środków odurzających itd, instruktor ma obowiązek skonsultować sprawę z Zespołem Bezpieczny ZHR lub z Okręgowym Zespołem Kryzysowym i odpowiednio przeciwdziałać tym zachowaniom, a przede wszystkim zawiadomić rodziców lub opiekunów dziecka. Zgodnie z obowiązującym prawem, w skrajnych przypadkach konieczne może być również zawiadomienie szkoły lub właściwych organów publicznych. 
• W przypadku stwierdzenia dopuszczenia się przez małoletniego czynu karalnego, instruktor ma obowiązek skonsultować sprawę z Zespołem Bezpieczny ZHR lub z Okręgowym Zespołem Kryzysowym oraz zawiadomić sąd rodzinny lub Policję.
• W przypadku ustalenia podczas obozu, kolonii zuchowej, zimowiska, biwaku lub zbiórki, że dziecko było ofiarą incydentu, Zespół Bezpieczny ZHR lub Okręgowy Zespół Kryzysowy określa plan wsparcia dziecka, uwzględniający okoliczności danej sprawy.

Działalność harcerska i zuchowa koncentruje się na bezpośrednim kontakcie pomiędzy ludźmi i bezpośrednim oddziaływaniem wychowawczym na dzieci i młodzież, w związku z czym zaleca się w miarę możliwości zaniechanie korzystania przez nich podczas obozów, kolonii zuchowych, zimowisk, biwaków i zbiórek z urządzeń elektronicznych, w tym urządzeń z dostępem do Internetu. ZHR nie zapewnia wychowankom dostępu do usług internetowych, ani też urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci.

Jeżeli z przyczyn uzasadnionych celem danej formy pracy istnieje potrzeba skorzystania przez małoletnich z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu, powinno to być robione zgodnie z następującymi zasadami:

• korzystanie z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci powinno następować wyłącznie w niezbędnym zakresie uzasadnionym potrzebami realizowanej formy pracy;
• dopuszczalne jest używanie wyłącznie legalnego oprogramowania, w granicach posiadanej licencji lub praw do oprogramowania;
• korzystanie z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet powinno następować wyłącznie pod nadzorem drużynowej/drużynowego lub instruktorki/instruktora ZHR;
• zabronione jest wyświetlanie, udostępnianie, prezentowanie, przesyłanie, pobieranie, korzystanie z jakichkolwiek treści, aplikacji, usług, serwisów zawierających treści sprzeczne z wartościami wyrażanymi w Prawie Zuchowym lub Prawie Harcerskim, w tym w szczególności treści: niezgodnych z przepisami prawa polskiego, naruszających prawa autorskie i inne prawa osób fizycznych i prawnych, pornograficznych, prezentujących przemoc, przemoc seksualną, przemoc psychiczną, brak szacunku, mobbing, używanie wulgaryzmów, przedmiotowe traktowanie innych ludzi;
• zabronione jest komunikowanie się małoletnich z osobami, instytucjami, serwisami, portalami internetowymi, których działalność jest nielegalna lub może być niebezpieczna dla małoletniego – zarówno bezpośrednio w momencie kontaktu, jak i w przyszłości, w szczególności ze względu na ryzyko przejęcia tożsamości w świecie cyfrowym, nawiązanie kontaktu, ujawnienia danych osobowych lub danych kontaktowych;
• w przypadku naruszenia powyższych zasad korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet, drużynowa/drużynowy lub instruktorka/instruktor ZHR nadzorujący to działania zobowiązany jest do spowodowania natychmiastowego zakończenia korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet, a także podjęcia działań wychowawczych wobec małoletnich naruszających zasady i mających dostęp do takich treści;
• jeżeli nadzór taki nie był sprawowany lub naruszenie zasad nastąpiło pomimo nadzoru, każda/każdy drużynowa/drużynowy lub instruktorka/instruktor ZHR zobowiązany jest do spowodowania natychmiastowego zakończenia korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet, a także podjęcia działań wychowawczych wobec małoletnich naruszających zasady i mających dostęp do takich treści. 

Przygotowanie kadry do stosowania Standardów odbywa się podczas kursów metodycznych lub instruktorskich, a także kursów wychowawców i kursów kierowników placówek wypoczynku, prowadzonych przez ZHR.

Zajęcia szkoleniowe z zakresu stosowania Standardów prowadzą osoby posiadające odpowiednią wiedzę i doświadczenie, są do tego przygotowane i wyznaczone przez Zespół Bezpieczny ZHR.

Przygotowanie personelu zatrudnianego na potrzeby obozów, kolonii zuchowych i zimowisk dokonywane jest przez komendantkę/komendanta danego obozu, kolonii zuchowej lub zimowiska, przed zawarciem umowy z członkiem personelu. Wymagane jest pisemne oświadczenie tej osoby potwierdzające zapoznanie się ze Standardami i zobowiązanie do ich stosowania. Oświadczenie, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, jest przechowywane w dokumentacji danego obozu, kolonii zuchowej lub zimowiska

• Relacje pomiędzy naszymi wychowankami są bardzo istotne dla ich wychowywania i kształtowania umiejętności życia w społeczeństwie, w związku z czym są one w centrum zainteresowania i oddziaływania wychowawczego drużynowych, instruktorek i instruktorów ZHR. Relacje te powinny być zgodne z Prawem Zuchowym (w przypadku zuchenek i zuchów) lub Prawem Harcerskim (w przypadku harcerek, harcerzy, wędrowniczek i wędrowników).
• Relacje pomiędzy małoletnimi powinny cechować się życzliwością, szacunkiem, otwartością na drugiego człowieka, poszanowaniem jego indywidualności, intymności, nietykalności fizycznej. 
• W zachowania małoletnich względem innych małoletnich oraz osób dorosłych niedozwolona jest przemoc, przemoc seksualna, przemoc psychiczna, mobbing, używanie wulgaryzmów, przedmiotowe traktowanie oraz brak szacunku.
• Małoletni mający poczucie doznanej krzywdy ze strony innych małoletnich może zgłosić ten fakt każdemu z instruktorek i instruktorów ZHR. Ich obowiązkiem jest podjęcie natychmiastowych działań zaradczych, adekwatnych do sytuacji. W przypadku agresji fizycznej należy przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom zdarzenia i udzielić pomocy osobie, która poniosła obrażenia. 
• W przypadku wystąpienia sytuacji opisanej w poprzednim punkcie, należy podjąć działania wyjaśniające, co powinno być dokonane przez drużynową/drużynowego, instruktorkę lub instruktora ZHR kierującego jednostką, do której należy małoletni zgłaszający incydent lub krzywdę. W razie potrzeby w stosunku do osoby winnej nieprawidłowego zachowania może zastosować adekwatną karę przewidzianą w Statucie ZHR.
• W przypadku stwierdzenia okoliczności świadczących o poważnym problemie wychowawczym (tzw. “demoralizacji małoletniego”), np. dopuszczeniu się czynu zabronionego, używaniu alkoholu lub środków odurzających itd, instruktor ma obowiązek skonsultować sprawę z Zespołem Bezpieczny ZHR lub z Okręgowym Zespołem Kryzysowym i odpowiednio przeciwdziałać tym zachowaniom, a przede wszystkim zawiadomić rodziców lub opiekunów dziecka. Zgodnie z obowiązującym prawem, w skrajnych przypadkach konieczne może być również zawiadomienie szkoły lub właściwych organów publicznych. 
• W przypadku stwierdzenia dopuszczenia się przez małoletniego czynu karalnego, instruktor ma obowiązek skonsultować sprawę z Zespołem Bezpieczny ZHR lub z Okręgowym Zespołem Kryzysowym oraz zawiadomić sąd rodzinny lub Policję.
• W przypadku ustalenia podczas obozu, kolonii zuchowej, zimowiska, biwaku lub zbiórki, że dziecko było ofiarą incydentu, Zespół Bezpieczny ZHR lub Okręgowy Zespół Kryzysowy określa plan wsparcia dziecka, uwzględniający okoliczności danej sprawy.

• Standardy są udostępniane małoletnim, rodzicom, opiekunom prawnym i faktycznym, poprzez opublikowanie całości lub fragmentów na stronie internetowej Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej.Standardy są także dostępne w lokalach ZHR, a ponadto na życzenie są wysyłane pocztą elektroniczną przez drużynowych, instruktorki i instruktorów ZHR.Małoletni uczestniczący w obozach, koloniach zuchowych i zimowiskach organizowanych przez jednostki ZHR są zapoznawani ze Standardami, na zasadach takich, jak następuje zapoznanie ich z regulaminami obowiązującymi na obozie, kolonii zuchowej i zimowisku.Niniejsze Standardy, przyjęte uchwałą Naczelnictwa ZHR nr 468/1 z 16 marca 2024 roku to zmodyfikowane oraz uzupełnione zgodnie z wymaganiami ustawowymi Wytyczne (w pierwotnej formie przyjęte uchwałą Naczelnictwa ZHR nr 406/1 z 23 marca 2021 roku).