Adam PaczynaWierzymy, że … na początku było Słowo … – ale nie tylko Słowo.
U początków powstania ZHR-u 12 lutego 1989 r. była tradycja – blisko 80-letnia tradycja harcerstwa, od jego zarania na Ziemiach Polskich, tradycja zaciekle zwalczana w czasach komunistycznych,
– było doświadczenie pokojowej służby w II Rzeczpospolitej oraz walki zbrojnej wojennego harcerstwa – Szarych Szeregów – był wszak wśród nas Naczelnik Harcerzy Stanisław Broniewski „Orsza”, wspierała nas ostatnia Naczelniczka Harcerek Zofia Florczak,
– było doświadczenie pracy wielu środowisk „harcerstwa niepokornego” w PRL-u, kształtowania charakterów i postaw młodych zgodnie z harcerskimi ideałami, wbrew, a nawet na przekór warunkom i okolicznościom,
– było doświadczenie braterstwa i solidarności, którym staraliśmy się być wierni na przekór zagrożeniom stanu wojennego, represjom i prowokacjom,
– było doświadczenie wdrażania rzetelnej metody i programu harcerskiego, przez które staraliśmy się, jako ruch harcerski – oddziaływać na jak najszersze kręgi młodzieży harcerskiej.
W pespektywie demokratycznych przemian w Polsce, w przededniu podjęcia negocjacji komunistycznych władz z ruchem Solidarności, w perspektywie możliwości stworzenia pluralizmu, możliwości tworzenia alternatywy wychowawczej dla zdominowanego przez partię komunistyczną ZHP – zdecydowaliśmy się – mimo całego sentymentu dla samej nazwy ZHP – utworzyć nowy związek, oparty na fundamencie najlepszych harcerskich tradycji i doświadczeń – Związek Harcerstwa Rzeczpospolitej, oparty na fundamencie tradycyjnego Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego …
Z tego spotkania w Warszawie, w podziemiach kościoła św. Karola Boromeusza i Wszystkich Świętych przy u. Chłodnej, 51 instruktorów reprezentujących różnorodne środowiska „harcerstwa niepokornego” z całej Polski – skierowało do braci harcerskiej Słowo– o chęci życia i wychowywania dla prawdy, dobra i piękna. Wiele było, wcześniej i później, ważnych dat i wydarzeń, począwszy od utworzenia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego – po późniejsze zjednoczenie ZHR i ZHR-1918, ale 12 lutego 1989 r. podjęta została ta najważniejsza w owym czasie decyzja. Pamiętajmy o niej i o tych, którzy wówczas odważyli się wprowadzić nas na nowy szlak służby dla Rzeczypospolitej w szeregach ZHR-u.
Pamiętam atmosferę tego spotkania i przeświadczenie, że podjęliśmy właściwą decyzję, mimo wszelkich trudności z jakimi mieliśmy się zmierzyć. Do dziś uważam ją za właściwą, wyznaczyliśmy bowiem kierunek przemian w harcerstwie.
Hm. Grzegorz Nowik
Przewodniczący Komisji ds. Programowo-Historycznych Rady Naczelnej
Fotografia w tle: I Zjazd ZHR w Sopocie kwiecień 1989, Archiwum NWH, Autor: MSt
