Adam PaczynaW dniach 12–14 września 2025 roku tysiąc harcerek, harcerzy, wędrowniczek, wędrowników, instruktorów i instruktorów przekroczyło bramy Jasnej Góry, by pod czujnym okiem Matki Bożej kontynuować tradycję duchowego wędrowania Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Hasłem tegorocznej, 43. Pielgrzymki ZHR zostało: „Kto ma nadzieję, żyje inaczej” — słowa, które przez te trzy dni towarzyszyły wspólnocie w modlitwie, refleksji i spotkaniach.
To, co szczególnie zapadło w pamięć uczestnikom, to obraz wędrowania pomimo niepogody. Deszcz, który towarzyszył niektórym etapom, nie złamał ducha — wręcz przeciwnie: przypominał, że nadzieja nie zależy od warunków zewnętrznych, lecz od tego, co nosimy w sercu.
Ci, którzy „mają nadzieję”, żyją inaczej — podejmują ryzyko, idą dalej, zastanawiają się, nie zrażają się trudnościami. W pielgrzymce ZHR stało się to doświadczeniem przeżywanym wspólnie, w mundurze, w śpiewie, w milczeniu i w zaufaniu Maryi.
Choć aura bywała kapryśna, sanktuarium Jasnej Góry przyjęło harcerską wspólnotę w liczbie prawie 1000 harcerek i harcerzy z otwartymi ramionami. Na Wałach, w Kaplicy Cudownego Obrazu czy podczas Apelu Jasnogórskiego — wszędzie obecna była Matka Boska, która zdaje się mówić: „jestem, pamiętam, czuwam”.
Przyjęcie przestrzeni Jasnej Góry — tej sakralnej, tej narodowej — w deszczu i przy zmiennej pogodzie stało się symbolem, że nawet gdy świat wydaje się nieprzyjazny, wola Boża potrafi przemienić atmosferę serc. Harcerze odkrywali zakątki sanktuarium i Świętego Wizerunku, uczestniczyli w Eucharystiach, spotkaniu z przewodniczącymi, drodze krzyżowej pod przewodnictwem biskupa gliwickiego Jego Ekscelencji Sławomira Odera, służbie, grze — każda chwila niosła potencjał spotkania z żywym Bogiem.
Jednym z ważnych elementów programu były spotkania i rozmowy na temat życia bł. ks. phm. Stefana Wincentego Frelichowskiego — patrona polskiego harcerstwa. W homiliach i warsztatach przypominano, że Wicek „żył inaczej”: niezgodnie z ocenami świata, lecz zgodnie z wewnętrznym głosem powołania.
Jednym z najbardziej poruszających momentów była nocna modlitwa — czuwanie, które odbyło się w ciszy, adoracji i świadectwach, z elementami Drogi Światła. Takie momenty milczenia uczą, że nadzieja nie zawsze objawia się głośno – bywa obecna w ciszy, w sercu, gdy człowiek trwa przy Źródle. Wspólne czuwanie w jedności — harcerskiej modlitwie — tworzy przestrzeń, w której każdy może stanąć z Bogiem “twarzą w twarz”.
Na zakończenie pielgrzymki odprawiona została msza św. wraz z Światowym Związkiem Żołnierzy AK.
Zwieńczeniem pielgrzymki była Eucharystia, której przewodniczył ks. podharcmistrz Radosław Czerwiński, oraz świadectwa, że hasło „Kto ma nadzieję, żyje inaczej” nie było tylko frazą, ale realnym wyborem.
Komendant pielgrzymki, harcmistrz Marcin Żukowski, w swoim słowie zwrócił uwagę, że to moment inauguracji nowego roku harcerskiego. Nie chodzi tylko o powrót do codzienności, ale o to, by wartości, które tam na Jasnej Górze towarzyszyły wspólnocie, towarzyszyły także drużynom, zastępom i każdemu sercu.
W homilii ks. Karol Darmas, kapelan pielgrzymki, podkreślił, że nadzieja jest tym, co młody człowiek niesie ze sobą po powrocie — jest darem Jasnej Góry, który próbuje zakorzenić się w harcerskiej codzienności.
Ta pielgrzymka pokazała, że nadzieja nie jest bierna — że nie czeka, aż wszystko się zmieni, ale wychodzi ku zmianie. Ci, którzy „wędrowali”, mieli okazję doświadczać trudności, ale i Bożej bliskości. Częstochowa, choć mokra i pochmurna, okazała się miejscem spotkania, opieki i odnowienia ducha.
Dla ZHR 2025 te trzy dni to nie tylko wydarzenie — to punkt wyjścia. Niech łączą nas mundury, modlitwa, wspólnota i aspiracje, by każdy dzień życia był życiem z nadzieją — inaczej.
Zapraszamy wszystkich harcerki, harcerzy i instruktorów do dzielenia się wrażeniami, zdjęciami i świadectwami — niech echo tej pielgrzymki trwa w nas przez cały rok.
